Nederlanders in Australie

Terwijl in Mumbai het aantal Nederlanders op een hand te tellen was (bij wijze van spreken dan), kom je ze hier op de meest gekke plekken en in grote aantallen tegen.

Vorige week zondag gingen we naar de markt in Frenchs Forest. Daar staat een man van rond de veertig met een tweedehands boekenstal. Een paar weken eerder raakten we met hem in gesprek en toen kwamen we er al snel achter dat hij van oorsprong Nederlands is. Hij had onder zijn stal in een doos nog een fles jenever liggen. Toen hij ons afgelopen zondag weer zag, liep hij naar ons toe om ons de fles te geven. Hij zij dat hij het aan de eerste Nederlanders wilde geven die hij tegenkwam en dat waren wij dus. De fles ligt nog altijd in de auto en ik weet niet wat ik er mee moet. Wij houden toch meer van de Australische wijn.

De man op de markt is een van de vele Nederlanders die je hier tegenkomt. Regelmatig spreek ik Australiers die dan vertellen dat ze een Nederlandse vader of moeder hebben. Ze spreken vaak zelf geen Nederlands meer of kennen hooguit een paar woorden. Sommigen lijken helemaal geen belangstelling meer te hebben voor Nederland wat ik opmerkelijk vind. Dit zijn voornamelijk kinderen van de generatie emigranten die zo snel mogelijk wilde integreren. Nederlands spreken vertraagde de boel alleen maar.

Nu is dat heel anders. Gisteren sprak ik een moeder op de Nederlandse school. Ze is getrouwd met een Engelsman en woont al 10 jaar in Australie. Ondanks dat ze hier waarschijnlijk altijd zullen blijven wonen en ze geen Nederlandse man heeft, brengt ze haar kinderen elke week naar de Nederlandse school. Dat vind ik toch knap.

Volgens Wikipedia woonden er in 2006 ruim 300.000 mensen met de Nederlandse nationaliteit in Australie waarvan bijna 80.000 mensen in Nederland zijn geboren. De meeste in Nederland geboren Australiers zijn voor 1980 geemigreerd. Daarna is de emigratie sterk gedaald. Maar liefst 64% van de in Nederland geboren Australiers, sprak in 2006 Engels thuis in plaats van Nederlands.

Wij spreken uiteraard Nederlands thuis. Het Engels houden we nog even zoveel mogelijk buiten de deur.

Dit zijn een paar interessante links over dit onderwerp:
- Netherlands - Australia 2006 (over de emigratie na de tweede WO)
- Nationaal archief (van Nederland naar Australie)

Terug in de tijd bij de Nederlandse club

Bij de Nederlandse club, d.a.s. Neerlandica, in Frenchs Forest, ga je minstens dertig jaar terug in de tijd. De club is gehuisvest in een niet al te spannend, rood stenen gebouw naast een groot sportveld aan de eind van een lange doodlopende weg. Bij de ingang hangt de Nederlandse vlag.

Het clubhuis doet op donderdag en zondag dienst als restaurant met op het menu oud hollandse kost inclusief aardappelen met jus. Doordat de afzuiginstallatie slecht werkt, geniet je gratis en voor niets van het eten mee, of je wil of niet.

Voor ons - gezin met kinderen - valt er bij de club niet veel te beleven. Je ziet er vooral grijze haren. De trouwe bezoekers behoren tot de generatie Nederlanders die in de jaren vijftig en zestig de grote oversteek hebben gemaakt. Die leven in een hele andere wereld dan wij. Hun kinderen zijn Australisch opgevoed en hebben weinig meer met Nederland. Die zie je dus ook niet op de club.

Een van de redenen waarom we er komen is het ‘winkeltje’. Daar haal ik mijn wekelijkse voorraad Brinta. Ze verkopen ook een goed assortiment Indonesisch eten (Conimex), speculaas en griesmeelpudding (Dr. Oetker) uit een pakje.

Het Nederlands van veel van de clubleden laat te wensen over. Als ik de mevrouw van het ‘winkeltje’ iets vraag in het Nederlands, kijkt ze me glazig aan. Daardoor weet ik vaak niet meer wat ik moet zeggen en dan mompel ik maar snel “thank you” en “bedankt”. Een van de twee zal ze in ieder geval verstaan.

Het is duidelijk dat bij deze Nederlandse club de aansluiting tussen twee generaties is verloren. De oudere generatie wil vast houden aan tradities van dertig jaar terug. Ze zitten niet op nieuwkomers te wachten. Dat is ook wel te begrijpen want ze hebben maar weinig met ons gemeen. Voor veel van de mensen is de club het laatste restje herkenbaar Nederland en dat willen ze graag zo houden.

Voor ons blijft een bezoekje aan de club een interessant uitstapje in de tijd. Ik ben benieuwd of wij er over twintig jaar ook nog komen.